 |
| |
Buğday’ın İçerisindeki Mineraller
Ülkemizde ekimi yapılan buğday, çok miktarda nişasta ve (E) vitamini içerir.
Ekim Nöbeti
Ülkemizde buğday tarımında, bir yıl buğday ekilen tarlaya ertesi yıl buğday ekilmeyip Ayçiçeği yada Pamuk ekilerek toprağın mineralce zenginleşmesi sağlanır. Ertesi yıl tekrar buğday verimini artışı sağlanır.
Toprak İsteği
Ülkemizde tarımı yapılan buğday, kır, kır taban ve taban arazilerde yetişmektedir. Fakat toprak istekleri oldukça yüksektir. İki hususa dikkat etmek gerekir. Besin maddesi ve rutubet durumu. Besin maddesince zengin, rutubeti yeterli topraklarda daha iyi yetişir. Yüksek verim verir. Göllenmeden hoşlanmaz. Bu nedenle gevşek toprak ister. Fazla asitli topraklardan kaçınmalıdır. Hafif ve orta kireçli topraklarda iyi buğday yetişir. Toprak Hazırlığı
Öncelikle tarlada bitki artıklarının yok edilmesi gerekir. Düzenli bir çıkış, kuvvetli bir kök sistemi temin etmek için tohum yatağının hazırlanması gerekir. İyi bir toprak isteme, toprağın havalanmasını ve toprak canlılarının iyi faaliyet göstermelerini sağlar. Tarlada yabani otlar barınamaz. Bir önceki ürün kaldırıldıktan sonra toprakta tav var ise 15 - 20 cm sürülür. Bu sürmeden sonra tarla kesekli ise diskaro ve tırmık geçirilerek kesekler kırılmalıdır. Derin sürüm imkanı olmayan bölgelerde yalnız diskaro geçirmekle tarla ekime hazırlanabilir. Ağır topraklarda köklerin debine gidilmesi için 2 - 3 yılda bir kurak zamanlarda 70 - 90 cm derinlikte ve 90 cm ara ile subsa ile geçirilerek toprağın gevşetilmesi gerekir.
Ekim Zamanı
Buğdayın en uygun ekim zamanı Kasım - Aralık aylarında 10 - 20 gün arasında ekim yapılır.
Tohumluk Miktar
Mibzerle ekimde tohum kaybı olmayacağından 15 - 17 kg dekara yeterlidir. Serpme ekimde bu miktar 20 - 22 kg da çıkar. Zayıf tohumlarda çimlenme oranı düşük tohumluklarda ve geç ekimde de tohumluk miktarı 2 -3 kg arttırılmalıdır.
Ekim Mesafesi
Mibzerle ekimde sıralar arasına verilecek mesafe 15 - 20 cm arasında değişir. Aynı şartlarda ekim derinliği de 4 - 6 cm arasında değişir. Tohum derine ekilirse çıkış zayıf olur. Ancak kurak bölgelerdeki hafif topraklarda derine ekilir. Don tehlikesi olan yerlerde de kökler gelişmeden zarar göreceklerinden erken ve derine ekim tavsiye edilir. Ekimi Buğday ekimi Aralık - Kasım aylarında mibzerle ve serpme olmak üzere 2 şekilde ekilir. Mibzerle ekim daha iyidir. Tohumdan tasarruf sağlar. Taneler eşit derinliğe düştüğünden muhtazam çıkış ve bol kardeşlerine olur. Serpme ekimde çok derine düşenler çıkmaz yüzeyde kalanlar karınca kuşlara yem olur.
Gübreleme Zamanı
Buğdayda fosforlu gübrenin tamamı ekim zamanı tohum yatağına azotlu gübrenin yarısı ekimde sülfat formunda, yarısı da kardeşleme sonu ve sapa kalkma başında nitrat formunda verilmelidir. Kasım ve Aralık ayında gübre ekilir. Dönüme 20 - 25 kg arasında buğday tohumu, fosfor ve azot gübresi kullanılır.Makarnalık buğday çeşitlerinde azotlu gübreler 3 defa verilirse daha yararlı olur.
İlaçlama Zamanı
Kasım ve Aralık ayında buğdayın yetişme süresinde muhtemel olanlar sürme, rastık, kör gibi hastalıklara karşı PENB?li tohumluk ilaçlar kullanılır. İlaç dozu 1000 kg tohumluk buğdaya 100 - 200 gr. Karıştırılarak yapılır. Bu ilaçlamalar Aralık ayının sonuna kadar yapılabilir. Daha sonra buğday çimlenmeye bırakılır. Ocak sonu Şubat başında tohumlar çimlenipte 3 - 5 dala geldikten sonra dar ve geniş yapraklı otlara karşı mücadele yapılması zarureti vardır. Zira ilaçlama yapılmaz ise yabancı otlar buğdayı baskı altına alır. Besinlerine ortak olur. Buğday da yabancı ot ilaçlaması mutlaka yapılmalıdır. Buğday da görülen geniş yapraklı bakla, yabani hardal, tilki kuyruğu gibi otlar için GRANSTER ilacı kullanılmalıdır (Hardal ve Şifanak İlacı). Dönüme 1.2 gr atılır. Mart ve Nisan aylarında yine buğdayda görülen yulaf, toprak gibi dar yapraklı otlar için pumasüper veya topik ilaçları kullanılır. Dönüme 80 - 100 gr arasında atılarak kullanılır. İlaçlar traktöre bağlı holder adı verilen tarım aletleriyle atılır.
Sulama
Yetişme periyodu içerisinde yeterli ve düzenli yağış oldu ise buğday sulanmadan yetişir. İlkbahar kurak geçmiş ise büyümesi ve bol ürün vermesi için sulanabilir. En fazla suya ihtiyaç duyduğu dönemler kardeşlerine sonuç çimlenme başlangıcı ve süt olum devresidir (Ocak - Şubat).
Hasat ve Harman Dönemi
Hasat zamanı Haziran - Temmuz arasındadır. Ufak parsellerde orakla biçilir. Saplar 3 - 5 gün kuruduktan sonra harman yapılır. Genelde biçerdöverler hasat etmektedir. Tanedeki su oranı %13 - 15’e düştüğünde hasat işlemi başlar.
Depolama ve Muhafaza
Rutubeti % 60, sıcaklığı 25 0C’nin altında olan yerlerde depolaması gerekir. Depolama ürün konmadan ilaçlanmalıdır. |
| |
|